W wyniku rozwoju stosunków kapitalistycznych obok warstwy wielkich właścicieli ziemskich oraz warstwy zamożnych gospodarzy ukształtował się liczny półproletariat i proletariat rolny. Minimalną liczbę proletariuszy rolnych (bezrolnych) szacowano na 1,4 min osób, liczbę pół-proletariatu (posiadaczy gospodarstw karłowatych) szacowano na 1,3 min osób. Opisane wyżej warunki, w których znalazło się rolnictwo Królestwa, sprzyjały intensyfikacji produkcji rolnej. W latach 1906—1914 w porównaniu z latami 1898-—1901 wzrosło czterokrotnie tempo przeprowadzania melioracji, zwiększyło się wielokrotnie zużycie nawozów sztucznych, coraz więcej stosowano maszyn rolniczych. Umożliwiało to osiągnięcie przedstawionego wyżej wzrostu plonów. Ponieważ zaś równocześnie rozszerzano powierzchnię upraw, jeszcze szybciej zwiększała się produkcja globalna rolnictwa. Mimo to w rolnictwie Królestwa Polskiego nadal dużą rolę odgrywały przeżytki ustroju feudalnego. Wynikały one przede wszystkim z dominującej roli folwarku na wsi. Folwark zatrudniał robotników wynagradzając ich w znacznej części w naturze (ordynaria); wyzyskiwał zamieszkujących pobliskie wsie małorolnych i bezrolnych, wynagradzając ich prace niżej niż pracę robotników stałych. To ostatnie zjawisko charakterystyczne było zwłaszcza dla wschodniej części Królestwa. Chłop małorolny, posiadający rodzinę, nie mógł się utrzymać ze swego gospodarstwa, a zarazem nie mógł wędrować za zarobkiem w dalsze okolice. Sytuację tę wykorzystywał folwark, który często był jedynym źródłem zarobku dla poszukujących pracy. Stanowiło to swoistą pozostałość feudalnych form wyzysku. Ich utrzymywanie się hamowało intensyfikację produkcji rolnej.
kancelaria prawna kraków biuro rachunkowe łódź Darmowe listy motywacyjne