Znacznie większe znaczenie miały zmiany ekonomiczne dokonujące się wewnątrz tradycyjnych form handlu, związane w dużym stopniu z tworzeniem się organizacji monopolistycznych w przemyśle. Działo się tak zwłaszcza w hurtowym handlu płodami rolnymi. Drobni kupcy we wsiach i miasteczkach często stawali się tylko pośrednikami prowadzącymi interesy na rzecz kapitalistycznych hurtowników. Działało także wielu agentów obchodzących gospodarstwa oraz operujących na targach. Były to najniższe ogniwa handlu hurtowego, na pozór tylko samodzielne, które na rachunek wielkich kupców nabywały przeważną część ziemiopłodów. Pośrednicy ci w wielu okolicach byli jedynymi odbiorcami produktów rolnych, zwłaszcza z gospodarstw chłopskich, twTorzyli zwartą organizację i dyktowali ceny rolnikom. Tego rodzaju system zależności w handlu doprowadził do utworzenia się nielicznej warstwy zamożnych przedsiębiorców hurtowych, a z drugiej strony spowodował pauperyzację szerokich rzesz drobnych kupców i handlarzy. Wobec wieloszczeblowej organizacji handlu koszty pośrednictwa były wysokie; obciążały one zarówno drobnych producentów, jak i konsumentów. Główną część zysków zagarniał wielki kapitalista, podczas gdy drobny kupiec nieraz znajdował się w położeniu nie lepszym niż robotnik czy chłop małorolny. Utrzymywało się, a nawet pogłębiało rozdrobnienie handlu. Ułatwiało ono działalność wielkich przedsiębiorców. Można było przy tym obserwować pauperyzację części drobnych kupców, zwanych w Galicji „luftmenszen" (żyjących z powietrza, z dorywczych drobnych zarobków).
księgowość wrocław program do wystawiania faktur śmieszne obrazki