W kapitalizmie współczesnym monopolowi produkcji przeciwstawia się .swoisty monopol pracy w postaci silnych branżowych związków zawodowych oraz central związkowych. Sytuacja uległa więc zasadniczym zmianom w porównaniu ze stadium kapitalizmu monopolistycznego, nie mówiąc już o stadium wolnokonkurencyjnym. Przedtem robotnicy walczyli, prowadząc długotrwałe nieraz strajki, o poprawę ciężkich warunków pracy i podwyżkę niezwykle niskich płac bądź też bronili osiągniętych już pozycji. W rozwiniętych krajach kapitalizmu współczesnego walczyli i walczą o trwały wzrost płac realnych, o zapewnienie wysokiej relacji wzrostu płac do wzrostu wydajności pracy (0,8—0,9). Szybkie rozszerzanie się zakresu potrzeb (upowszechnianie się nowych produktów stających się artykułami pierwszej potrzeby) prowadzi do przyspieszonego wzrostu realnej wartości siły roboczej. Robotnicy walczą o to, aby wzrost ich płac podążał za wzrostem realnej wartości ich siły roboczej. Zorganizowani w potężne związki zawodowe mają siłę, aby to wywalczać. Procesom tym sprzyjały w latach 1950—1970 stosunkowo niewielkie rozmiary bezrobocia, a w rozwiniętych krajach Europy Zachodniej —• wręcz brak rąk do pracy. Nie bez znaczenia była również ingerencja państwa, które teraz nie mogło już jednostronnie stawać po stronie kapitalistów.
księgowość wrocław notariusz kraków rolety warszawa