Rozwój przemysłu przebiegał nierównomiernie, zależnie od warunków i możliwości istniejących w poszczególnych państwach zaborczych. Wzrosła również produkcja rolnicza, lecz także w każdej z dzielnic w odmiennym stopniu. Ani zabór austriacki, ani rosyjski oraz Górny Śląsk nie były samowystarczalne pod względem zaopatrzenia w żywność. Nadwyżkami produktów rolnych dysponowały tylko Wielkopolska i Pomorze, gdzie osiągano najwyższe efekty produkcyjne. Nierównomierny okazał się także rozwój sieci komunikacyjnej, podporządkowany potrzebom ekonomicznym oraz zależny od koncepcji politycznych i militarnych mocarstw rozbiorowych. Rozwojowi stosunków kapitalistycznych, rozbudowie przemysłu i przeobrażeniom w rolnictwie towarzyszyły zmiany struktury społecznej. U progu XX w. we wszystkich zaborach istniała burżuazja polska, aczkolwiek jej znaczenie i siła ekonomiczna pozostawały odmienne. W każdej dzielnicy ukształtowała się klasa robotnicza, która wytworzyła własne organizacje polityczne i zawodowe, zdobyła świadomość klasową i doświadczyła własnej siły w latach rewolucji roku 1905—1906. Głębokie zmiany dokonały się wśród chłopów, którzy również posiadali własne reprezentacje polityczne.
kancelaria poznań kadry dofinansowanie z unii